เริ่มจากตรงไหน
เปลี่ยนบริษัทดูแลเว็บหรือโฮสติ้ง: 6 อย่างที่ต้องรวบรวมก่อน
คำตอบสั้นๆ
ก่อนหาบริษัทหรือโฮสติ้งใหม่ ให้หาคำตอบว่าใครควบคุมโดเมน โฮสติ้ง บัญชีผู้ดูแล และไฟล์สำรองข้อมูล สัญญาต่ออายุเมื่อไร และสัญญาเขียนเรื่องความเป็นเจ้าของงานออกแบบและเนื้อหาไว้อย่างไร เมื่อมีรายการนี้ คุณจะตัดสินใจได้อย่างใจเย็นว่าจะย้ายหรืออยู่ต่อ นี่คือเช็กลิสต์ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
เริ่มจากตารางหกแถว
แต่ละรายการ ให้เขียนว่าจดทะเบียนในชื่อใคร คุณล็อกอินได้ไหม มีกำหนดเวลาอะไร และต้องถามใคร ผู้รับเหมาสมมติรายหนึ่งอาจกรอกแบบนี้:
- โดเมน: จดในชื่อบริษัททำเว็บ ต่ออายุทุกเดือนมีนาคม เราไม่มีสิทธิ์เข้าถึง
- โฮสติ้ง: ไม่รู้ว่าใครเป็นเจ้าของบัญชี อีเมลอาจอยู่บนแพ็กเกจเดียวกัน ต้องถามบริษัททำเว็บ
- บัญชีผู้ดูแล: WordPress มีแค่สิทธิ์ Editor ส่วน Search Console ไม่ทราบ
- ข้อมูล: ไม่ทราบว่ามีไฟล์สำรองไหม ไม่ทราบรูปแบบไฟล์ที่ส่งออกได้
- สัญญา: ต่ออายุอัตโนมัติทุกเดือนมิถุนายน ต้องแจ้งยกเลิกล่วงหน้า 60 วัน
- ความเป็นเจ้าของ: สัญญาไม่ได้เขียนไว้ ควรพิจารณาปรึกษาทนาย
ช่องที่ยังไม่รู้ไม่เป็นไร ช่องเหล่านั้นจะกลายเป็นคำถามที่คุณส่งไป
1. โดเมน: ผู้จดทะเบียนและวันต่ออายุ
โดเมนคือที่อยู่ที่คนพิมพ์เข้ามา ถ้าคุณย้ายโดเมนไม่ได้ อาจต้องเปลี่ยน URL ICANN Lookup แสดงข้อมูลการจดทะเบียนสาธารณะของโดเมนจำนวนมาก รวมถึงผู้รับจดทะเบียน (registrar) แต่ข้อมูลติดต่อมักถูกปิดไว้ อีเมลแจ้งต่ออายุหรือบัญชีที่ registrar จะแสดงข้อมูลได้มากกว่า
ICANN ระบุว่าผู้ถือโดเมน (registrant) มีสิทธิ์ได้รับคำอธิบายขั้นตอนของ registrar ในการจัดการและโอนย้ายโดเมน และต้องรักษาข้อมูลติดต่อให้ถูกต้อง ถ้าบริษัททำเว็บเป็นผู้ถือโดเมน ให้ถามเหตุผลและวิธีย้าย แทนที่จะคิดไปเองว่ามีเจตนาไม่ดี
2. โฮสติ้ง: เจ้าของบัญชีและสิ่งอื่นที่ทำงานอยู่บนนั้น
หาว่าใครเป็นเจ้าของบัญชีโฮสติ้ง และคุณล็อกอินได้ไหม ถามด้วยว่าอีเมลของคุณอยู่บนแพ็กเกจเดียวกันไหม เพราะการย้ายเว็บอาจกระทบอีเมล
สำหรับการย้ายที่ไม่เปลี่ยน URL คู่มือของ Google มีขั้นตอน เช่น ลดค่า TTL ของ DNS ล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ ทดสอบหน้า รูป และฟอร์มบนโฮสต์ใหม่ และปิดเซิร์ฟเวอร์เก่าเมื่อไม่มีทราฟฟิกเข้าไปแล้วเท่านั้น การรู้ลำดับนี้ช่วยให้คุยกับคนที่ลงมือทำได้ง่ายขึ้น
3. สิทธิ์ผู้ดูแลในชื่อของคุณเอง
ขอบัญชีของตัวเอง แทนการใช้ล็อกอินร่วมกัน
- WordPress: Administrator ทำได้ทุกอย่างในเว็บเดี่ยว ส่วน Editor จัดการเนื้อหาเป็นหลัก
- Search Console: Settings > Users and permissions เจ้าของมองเห็นหน้านี้
- GA4: Admin > Access management ในระดับบัญชีหรือพร็อพเพอร์ตี
- Google Business Profile: จัดการเจ้าของและผู้จัดการในการตั้งค่าของโปรไฟล์ โดยมีเจ้าของหลักหนึ่งคน
4. ข้อมูลและ URL
เอกสารของ WordPress ระบุว่าการกู้คืนทั้งหมดต้องใช้ทั้งฐานข้อมูลและไฟล์ เครื่องมือส่งออกในตัวครอบคลุมโพสต์ หน้า และความคิดเห็น ไม่รวมธีมหรือไฟล์ปลั๊กอิน การส่งออกอย่างเดียวจึงไม่ใช่การย้ายเว็บ
สำหรับเว็บที่สร้างบนแพลตฟอร์มอื่น ให้ถามว่าจะได้รับข้อมูลในรูปแบบไหน เก็บรายการ URL ปัจจุบันไว้ ถ้า URL เปลี่ยน Google แนะนำให้จับคู่ URL เก่ากับใหม่ด้วยการเปลี่ยนเส้นทางถาวรฝั่งเซิร์ฟเวอร์ และเก็บไว้อย่างน้อยหนึ่งปี และระบุว่าอันดับอาจผันผวนระหว่างการย้าย
5 และ 6. เงื่อนไขสัญญาและความเป็นเจ้าของ
อ่านสัญญาและใบแจ้งหนี้ล่าสุดเพื่อดูวันต่ออายุ ต่ออายุอัตโนมัติไหม ต้องแจ้งยกเลิกอย่างไรและเมื่อไร ค่าดูแลครอบคลุมอะไร และการส่งมอบข้อมูลกับโดเมนทำอย่างไร รวมถึงมีค่าธรรมเนียมหรือไม่
ความเป็นเจ้าของงานออกแบบ ข้อความ และรูปภาพขึ้นอยู่กับสัญญาและกฎหมายของแต่ละประเทศ ตัวอย่างจากสหรัฐอเมริกา: สำนักงานลิขสิทธิ์สหรัฐฯ (U.S. Copyright Office) อธิบายว่างานที่ว่าจ้างให้ทำจะเป็น “work made for hire” เฉพาะในบางกรณี เช่น งานของลูกจ้าง หรืองานบางประเภทที่มีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรที่ลงนามแล้ว นอกเหนือจากนั้น ผู้สร้างงานมักถือเป็นผู้สร้างสรรค์ (author) สำหรับสัญญาในไทย ให้ตรวจตามสัญญาและกฎหมายที่ใช้บังคับ ถามบริษัททำเว็บว่าคุณใช้อะไรต่อได้บ้าง และปรึกษาทนายเรื่องสัญญาของคุณโดยเฉพาะ
อีเมลขอข้อมูลที่ยังรักษาความสัมพันธ์
ถ้ายังไม่ได้ตัดสินใจย้าย ให้บอกไปตรงๆ
- หัวเรื่อง: ขอความช่วยเหลือในการรวบรวมข้อมูลการตั้งค่าเว็บไซต์ของเรา
- เรากำลังทบทวนวิธีดูแลเว็บไซต์ และยังไม่ได้ตัดสินใจเปลี่ยนแปลงอะไร
- โดเมนจดทะเบียนในชื่อใคร ต่ออายุเมื่อไร และอยู่กับ registrar รายไหน
- ใครเป็นเจ้าของบัญชีโฮสติ้ง และอีเมลของเราอยู่บนแพ็กเกจเดียวกันไหม
- ช่วยเพิ่มบัญชีของพนักงานเราใน WordPress, Search Console และ GA4 ได้ไหม
- มีไฟล์สำรองข้อมูลไหม ถ้าจะขอ จะได้ในรูปแบบไหนและมีค่าใช้จ่ายเท่าไร
- ช่วยส่งสำเนาเอกสารที่ระบุเรื่องความเป็นเจ้าของงานมาให้ได้ไหม
อยู่ต่อก็เป็นคำตอบหนึ่ง
บางครั้งเมื่อกรอกตารางครบ จะพบว่าปัญหาจริงคือการขอแก้ไขยาก หรือการตัดสินใจว่าจะแก้อะไร สำหรับเรื่องแรก ลองส่งคำขอแก้ที่ชัดเจนตามแบบใน ตัวอย่างข้อความขอแก้เว็บไซต์ ส่งให้คนทำเว็บได้ทันที เราช่วยเสนอได้ว่าควรแก้อะไรต่อ แต่ไม่รับย้ายโดเมนหรือโฮสติ้ง และไม่ให้คำแนะนำเรื่องสัญญา
แหล่งอ้างอิง
- ICANN Lookup
- ICANN: สิทธิประโยชน์และความรับผิดชอบของผู้ถือโดเมน
- Google: การย้ายเว็บไซต์โดยไม่เปลี่ยน URL
- Google: การย้ายเว็บไซต์ที่มีการเปลี่ยน URL
- U.S. Copyright Office: Circular 30, Works Made for Hire
- WordPress.org: บทบาทและสิทธิ์
- WordPress Developer Resources: การสำรองข้อมูล
- WordPress.org: หน้าจอ Tools Export
- ความช่วยเหลือ Search Console: จัดการเจ้าของ ผู้ใช้ และสิทธิ์
- ความช่วยเหลือ Analytics: เพิ่ม แก้ไข และลบผู้ใช้
- ความช่วยเหลือ Google Business Profile: เพิ่มหรือนำเจ้าของและผู้จัดการออก